Hardox 400, 450 ve 500 Farkı: Hangi Aşınma Sacı Seçilmeli?

Hardox nedir ve neden doğru kaliteyi seçmek önemli?

Kısa cevap: Hardox 400 genel amaçlı ve en kolay işlenen kalitedir, Hardox 450 çoğu uygulama için en dengeli seçimdir, Hardox 500 ise yoğun aşınmada en uzun ömrü verir. Doğru seçim, parçanın ömrünü ve atölyedeki işçilik maliyetini birlikte belirler.

Hardox, İsveçli çelik üreticisi SSAB'nin su verilmiş ve temperlenmiş aşınma sacı markasıdır. 1974'te dünyanın ilk bükülebilir aşınma çeliği olarak piyasaya çıktı. Sacın arkasındaki sayı, nominal Brinell sertliğini (HBW) gösterir: 400, 450 ve 500.

Sertlik arttıkça aşınma ömrü uzar. Buna karşılık bükme, kaynak ve kesim daha fazla dikkat ister. Yani "en sert sac en iyisidir" yaklaşımı her zaman doğru değildir. Bu yazıda üç kaliteyi rakamlarla karşılaştırıyor ve hangi durumda hangisini seçmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

Hardox 400, 450 ve 500 karşılaştırması

Üç kalite arasındaki temel fark sertliktir. Her 50 HBW artış aşınma ömrünü belirgin şekilde uzatır, ama bükme ve kaynakta daha fazla özen gerektirir.

Hardox 400

• Sertlik: 370 – 430 HBW
• Levha kalınlığı: 4 – 130 mm (ince sac: 2 – 8 mm)
• Tipik akma dayanımı: 1100 MPa
• Tipik darbe enerjisi (Charpy V, −40 °C, 20 mm): 45 J
• Bükülebilirlik: En kolay
• Kaynak: Çok kolay, 20 mm'ye kadar ön ısıtma gerekmez
• Aşınma ömrü: Referans kalite
• Tipik kullanım: Orta aşınma, şekillendirme ağırlıklı parçalar

Hardox 450

• Sertlik: 425 – 475 HBW
• Levha kalınlığı: 3,2 – 160 mm (ince sac: 2 – 8 mm)
• Tipik akma dayanımı: 1250 MPa
• Tipik darbe enerjisi (Charpy V, −40 °C, 20 mm): 50 J
• Bükülebilirlik: Kolay
• Kaynak: Kolay
• Aşınma ömrü: Hardox 400'e göre %30 – 40 daha uzun
• Tipik kullanım: Kepçe, damper, konteyner, genel ağır hizmet

Hardox 500

• Sertlik: 470 – 530 HBW
• Levha kalınlığı: 4 – 103 mm (ince sac: 2 – 7 mm)
• Tipik akma dayanımı: 1400 MPa
• Tipik darbe enerjisi (Charpy V, −40 °C, 20 mm): 37 J
• Bükülebilirlik: Daha büyük büküm yarıçapı ister
• Kaynak: Daha fazla ön ısıtma ve kontrol ister
• Aşınma ömrü: Üç kalite arasında en uzun
• Tipik kullanım: Kırıcı, oluk, yoğun kayma aşınması

Notlar: Sertlik değerleri 32 mm'ye kadar olan kalınlıklar içindir. Hardox 450'de 80 mm üzeri, Hardox 500'de 32 mm üzeri levhalarda alt sertlik sınırı biraz düşer. Akma ve darbe değerleri SSAB'nin verdiği tipik değerlerdir, garanti değildir. Hardox levhalar kesitin tamamında sertleştirilmiştir; çekirdek sertliği, garanti edilen minimum sertliğin en az %90'ıdır.

Kaynak: SSAB veri sayfaları — Hardox 400, Hardox 450, Hardox 500.

Kaliteleri tek tek tanıyalım

Hardox 400: İşlemesi en kolay aşınma sacı

Hardox 400, nominal 400 HBW sertliğiyle ailenin "iş atı" olarak bilinir. Atölyede S355 gibi yapı çeliğine yakın davranır. Sıradan kaynak sarf malzemeleriyle kaynak yapılabilir ve 20 mm'ye kadar kaynak öncesi ön ısıtma gerekmez. Dar yarıçaplarla bükülebilir; standart matkap ve tezgâhlarla delinip işlenebilir.

Ne zaman seçilmeli: Aşınma orta düzeydeyse ve parça çok büküm, kaynak veya talaşlı işlem içeriyorsa. Yol yapımı, tarım makineleri, beton ve çimento ekipmanı, geri dönüşüm ve taş ocağı uygulamalarında sık kullanılır.

Hardox 450: Endüstrinin standart tercihi

Hardox 450, dünyada en çok bilinen aşınma sacıdır. 400'e göre 50 HBW fazla sertlik verir, ancak tokluğu 400 seviyesinde kalır. SSAB'nin hesaplarına göre Hardox 400'den 450'ye geçmek aşınma ömrünü %30 – 40 artırır.

Ek sertlik iki şekilde kullanılabilir: Aynı kalınlıkta daha uzun ömür ya da daha ince sacla aynı ömür. İkincisi ekipmanı hafifletir; damper ve kasa üreticileri bu yolla yüzlerce kilogram tasarruf sağlıyor.

Ne zaman seçilmeli: Aşınma ile darbe birlikte varsa. Ekskavatör ve yükleyici kepçeleri, damper kasaları, hurda konteynerleri, beton mikserleri, kırıcılar ve oluklar tipik kullanım alanlarıdır.

Hardox 500: Yoğun aşınma için uzun ömür

Hardox 500, nominal 500 HBW sertlikle ağır kayma aşınmasında en uzun ömrü verir. Akma dayanımı tipik olarak 1400 MPa'dır. Buna karşın darbe tokluğu 400 ve 450'den düşüktür, bükme için daha büyük yarıçap gerekir ve kaynakta ön ısıtmaya daha erken ihtiyaç duyulur.

Ne zaman seçilmeli: Kum, cevher veya kırma taş gibi aşındırıcı malzemenin sürekli kaydığı yüzeylerde. Kırıcı astarları, besleme oluklarının tabanları, elek ve bunker kaplamaları buna örnektir. Parça ağır darbe de alıyorsa, SSAB'nin 450 tokluğunu 500 sertliğiyle birleştiren Hardox 500 Tuf kalitesi de değerlendirilmelidir.

Hangisini seçmeliyim? Hızlı karar rehberi

Kararsızsanız Hardox 450 ile başlayın; çoğu ağır hizmet uygulamasında ömür ve işlenebilirlik dengesi en iyi olan kalitedir. Aşağıdaki liste durumunuza göre öneri verir.

• Parçada çok sayıda büküm ve kaynak var, aşınma orta düzeyde: Hardox 400. En kolay işlenen kalitedir, işçilik maliyeti düşüktür.
• Aşınma ve darbe birlikte (kepçe, damper, konteyner): Hardox 450. Ömür ve tokluk dengesi en iyisidir.
• Ekipmanı hafifletmek istiyorsunuz: Hardox 450. Ek sertlik sayesinde daha ince sacla aynı ömrü alırsınız.
• Sürekli kayma aşınması var, darbe az (oluk, bunker, kırıcı astarı): Hardox 500. En uzun aşınma ömrünü verir.
• Hem yoğun aşınma hem ağır darbe: Hardox 500 Tuf. 500 sertliği ile 450 tokluğunu bir arada sunar.
• Bütçe öncelikli, düz plaka kaplama: Hardox 400 veya muadil kaliteler. Malzeme maliyeti daha düşüktür.

Seçimde yalnızca sac fiyatına değil, parçanın toplam ömrüne bakın. Daha pahalı bir kalite, değişim ve duruş maliyetini azaltarak toplamda daha ucuza gelebilir.

Hardox nasıl kesilir ve bükülür?

Hardox'ta en önemli kural sıcaklığı kontrol etmektir. Hardox sertliğini su verme işlemiyle kazanır; 250 °C'nin üzerine çıkan bölgelerde teslim durumundaki özelliklerini kaybeder. Kesim ve büküm yöntemi bu yüzden kalınlığa ve kaliteye göre seçilmelidir.

Kalınlığa göre kesim yöntemi

• İnce ve orta kalınlık – Lazer kesim: Isı tesiri bölgesi dardır, ölçü en hassastır. Ön ısıtma önerilmez.
• Orta ve kalın, kaynak ağzı gereken parçalar – Plazma kesim: Açılı kesim ve pah tek operasyonda yapılabilir.
• Kalın ve çok kalın plakalar – Oksijen kesim: En ekonomik yöntemdir. Kalın Hardox'ta ön ısıtma gerekebilir.

SSAB'ye göre ön ısıtma, kesilen kenarda gecikmeli hidrojen çatlağı riskini azaltır. Bu yöntem özellikle oksijen kesimde ve oksijen gazlı plazmada faydalıdır. Lazer kesimde ve azot gazlı plazmada ise kenar kalitesini bozduğu için önerilmez. Gerekli ön ısıtma sıcaklığı kalite ve kalınlıkla artar: aynı kalınlıkta Hardox 500, Hardox 400'den daha erken ön ısıtma ister.

Küçük parçalar ve dar şeritler, kalın plakadan oksijenle kesildiğinde ısıyı dağıtamaz ve yumuşayabilir. Bu tür parçalarda lazer veya plazma tercih edilmelidir.

Büküm

Hardox bükülebilir bir aşınma sacıdır, ancak sertlik arttıkça gereken minimum büküm yarıçapı da artar. SSAB her kalite için büküm garantisi sınıfı verir; Hardox 400 en dar yarıçapla bükülür, Hardox 500 en geniş yarıçapı ister. Çizimdeki iç yarıçapı sacın kalitesine ve kalınlığına göre belirleyin. Emin değilseniz siparişten önce ekibimize danışın.

Kaynak: SSAB – Termal kesim öncesi ön ısıtma

Hardox muadilleri: Dillidur ve NM450

Aynı nominal sertlikteki muadil kaliteler aşınma direnci açısından Hardox'a yakın sonuç verir. Fark; garanti kapsamında, tokluk değerlerinde ve tedarik süresinde ortaya çıkar.

• Hardox 400 (370 – 430 HBW): Dillidur 400 (370 – 430 HBW, 6 – 150 mm) ve NM400
• Hardox 450 (425 – 475 HBW): Dillidur 450 (420 – 480 HBW, 6 – 100 mm) ve NM450
• Hardox 500 (470 – 530 HBW): Dillidur 500 (450/470 – 530 HBW, 8 – 100 mm) ve NM500

Dillidur, Alman Dillinger'in markasıdır. Özellikle kalın plakalarda güçlü bir alternatiftir. Kesit boyunca sertlik ve darbe değerleri talep üzerine garanti edilir.

NM serisi Çin'in GB/T 24186 standardına göre üretilir. Sayı nominal Brinell sertliğini gösterir. Genellikle daha ekonomiktir, ancak tokluk ve tolerans garantileri üreticiye göre değişir. Sipariş verirken sertifikada sertlik ve darbe testi değerlerini mutlaka isteyin.

Kritik, darbeye maruz kalan taşıyıcı parçalarda orijinal Hardox veya Dillidur; düz kaplama ve astar gibi daha az kritik uygulamalarda NM serisi mantıklı bir maliyet tercihidir.

Kaynak: Dillinger – Dillidur ürün özeti

Sık sorulan sorular

Hardox 400 ile 450 arasındaki fark nedir?

Hardox 450, 50 HBW daha serttir ve SSAB verilerine göre yaklaşık %30 – 40 daha uzun aşınma ömrü sağlar. Tokluğu 400'e yakındır. Hardox 400 ise bükme ve kaynakta daha kolaydır.

Hardox 500 her zaman en iyi seçim midir?

Hayır. Hardox 500 en uzun aşınma ömrünü verir, ancak darbe tokluğu daha düşüktür ve büküm ile kaynak daha fazla özen ister. Darbe ağırlıklı uygulamalarda Hardox 450 veya Hardox 500 Tuf daha uygundur.

Hardox lazerle kesilebilir mi?

Evet. Lazer kesim ısı tesiri bölgesini dar tuttuğu için Hardox'ta tercih edilen yöntemdir. Lazer kesimden önce ön ısıtma önerilmez.

Hardox kaynak yapılabilir mi?

Evet. Hardox 400, 20 mm kalınlığa kadar ön ısıtmasız, standart sarf malzemeleriyle kaynak yapılabilir. Daha kalın ve daha sert kalitelerde üreticinin ön ısıtma tablosuna uyulmalıdır.

Hardox ısıl işlem görebilir mi?

Hayır. Hardox sertliğini üretimdeki su verme işleminden alır. 250 °C'nin üzerindeki sıcaklıklarda teslim durumundaki özelliklerini kaybeder.

NM450, Hardox 450 ile aynı mıdır?

Nominal sertlikleri benzerdir. Ancak Hardox kalınlık, düzlük, büküm ve kesit boyunca sertlik için garanti verir. NM450'de bu değerler üreticiye göre değişir.

Hardox sacınızı kesilmiş olarak teslim alın

Fabensan; Hardox, Dillidur ve NM450 başta olmak üzere aşınma saclarını hem tedarik eder hem de projenize göre keser ve büker. Lazer kesimde 80 mm'ye, plazma kesimde açılı kaynak ağzıyla 60 mm'ye, oksijen kesimde 420 mm'ye kadar çalışıyoruz. Abkant bükümde 12 metreye kadar parça işleyebiliyoruz.

Minimum sipariş yok; tek parça prototipten seri üretime kadar teklif verebiliyoruz.

1. Üye olun ve DXF, DWG, STEP veya PDF çiziminizi yükleyin.
2. Malzeme olarak Hardox kalitesini ve kalınlığı seçin. Emin değilseniz notta uygulamanızı yazın, ekibimiz önerisini iletsin.
3. Teklifinizi alın, onaylayın; parçalarınız kesilmiş ve bükülmüş olarak kapınıza gelsin.

DXF & STEP dosyanızı analiz edin · Sac ağırlığını hesaplayın