Sac Ağırlığı Nasıl Hesaplanır? Formül, Tablo ve Örnekler

Sac ağırlığı nasıl hesaplanır?

Kısa cevap: Sacın ağırlığı, hacmi ile malzemenin yoğunluğunun çarpımıdır. Pratikte en kolay formül şudur:

Ağırlık (kg) = En (m) × Boy (m) × Kalınlık (mm) × Yoğunluk (g/cm³)

Bu formülde birimleri karıştırmamak yeterlidir: en ve boy metre, kalınlık milimetre, yoğunluk g/cm³ olarak girilir. Sonuç doğrudan kilogram çıkar.

Örneğin 1 m × 1 m ölçüsünde, 1 mm kalınlığında siyah sac: 1 × 1 × 1 × 7,85 = 7,85 kg. Yani çelik sacta her 1 mm kalınlık, metrekare başına 7,85 kg demektir.

Bu kural ezberlemesi kolay bir kısayol verir: Çelik sacın m² ağırlığı = Kalınlık (mm) × 7,85. 3 mm sac m² başına 23,55 kg, 10 mm sac 78,5 kg gelir.

Ağırlığı bilmek; sac maliyetini hesaplamak, nakliye ve vinç kapasitesini planlamak, makinenin taşıyacağı yükü belirlemek ve teklifleri karşılaştırmak için gereklidir. Sac çoğunlukla kilogram üzerinden satıldığı için doğru ağırlık, doğru fiyat demektir.

Malzemeye göre yoğunluk değerleri

Formüldeki tek değişken malzemenin yoğunluğudur. Hesapta sık kullanılan değerler şunlardır:

• Siyah sac, DKP, HRP, S235, S275, S355: 7,85 g/cm³
• Hardox, S690QL ve diğer yüksek mukavemetli çelikler: 7,85 g/cm³
• Galvaniz sac: 7,85 g/cm³ + çinko kaplama (Z275 kaplamada yaklaşık 0,275 kg/m² eklenir)
• Paslanmaz 304 / 304L: 7,93 g/cm³
• Paslanmaz 316 / 316L: 7,98 g/cm³
• Alüminyum (5754, 5083, 6061): yaklaşık 2,70 g/cm³
• Bakır: 8,96 g/cm³
• Pirinç: yaklaşık 8,50 g/cm³

Alüminyum çeliğin yaklaşık üçte biri ağırlığındadır. Paslanmaz ise aynı kalınlıktaki siyah sactan yaklaşık %1 – 2 daha ağırdır. Alaşım sınıfına göre küçük farklar olabilir; kesin değer için malzeme sertifikasına bakın.

Kalınlığa göre 1 m² sac ağırlığı

Aşağıdaki değerler 1 metrekare sacın ağırlığıdır. Kendi parçanızın ağırlığı için bu değeri alanınızla (m²) çarpmanız yeterli. Sıralama: siyah sac / paslanmaz 304 / alüminyum.

• 0,5 mm: 3,93 kg / 3,97 kg / 1,35 kg
• 0,8 mm: 6,28 kg / 6,34 kg / 2,16 kg
• 1 mm: 7,85 kg / 7,93 kg / 2,70 kg
• 1,2 mm: 9,42 kg / 9,52 kg / 3,24 kg
• 1,5 mm: 11,78 kg / 11,90 kg / 4,05 kg
• 2 mm: 15,70 kg / 15,86 kg / 5,40 kg
• 2,5 mm: 19,63 kg / 19,83 kg / 6,75 kg
• 3 mm: 23,55 kg / 23,79 kg / 8,10 kg
• 4 mm: 31,40 kg / 31,72 kg / 10,80 kg
• 5 mm: 39,25 kg / 39,65 kg / 13,50 kg
• 6 mm: 47,10 kg / 47,58 kg / 16,20 kg
• 8 mm: 62,80 kg / 63,44 kg / 21,60 kg
• 10 mm: 78,50 kg / 79,30 kg / 27,00 kg
• 12 mm: 94,20 kg / 95,16 kg / 32,40 kg
• 15 mm: 117,75 kg / 118,95 kg / 40,50 kg
• 20 mm: 157,00 kg / 158,60 kg / 54,00 kg
• 25 mm: 196,25 kg / 198,25 kg / 67,50 kg
• 30 mm: 235,50 kg / 237,90 kg / 81,00 kg
• 40 mm: 314,00 kg / 317,20 kg / 108,00 kg
• 50 mm: 392,50 kg / 396,50 kg / 135,00 kg

Paslanmaz 316 için 304 değerlerine yaklaşık %0,6 ekleyebilirsiniz. Galvaniz sac için siyah sac değerine kaplama ağırlığını (Z275'te 0,275 kg/m²) ekleyin.

Standart levha ağırlıkları (siyah sac)

Türkiye'de sac genellikle standart ebatlarda satılır. Aşağıda en yaygın ölçülerin tek levha ağırlıkları var (yoğunluk 7,85 g/cm³).

1000 × 2000 mm (2 m²)

• 1 mm: 15,7 kg · 2 mm: 31,4 kg · 3 mm: 47,1 kg · 5 mm: 78,5 kg · 10 mm: 157,0 kg · 20 mm: 314,0 kg

1250 × 2500 mm (3,125 m²)

• 1 mm: 24,5 kg · 2 mm: 49,1 kg · 3 mm: 73,6 kg · 5 mm: 122,7 kg · 10 mm: 245,3 kg · 20 mm: 490,6 kg

1500 × 3000 mm (4,5 m²)

• 1 mm: 35,3 kg · 2 mm: 70,6 kg · 3 mm: 106,0 kg · 5 mm: 176,6 kg · 10 mm: 353,3 kg · 20 mm: 706,5 kg

2000 × 6000 mm (12 m²)

• 1 mm: 94,2 kg · 2 mm: 188,4 kg · 3 mm: 282,6 kg · 5 mm: 471,0 kg · 10 mm: 942,0 kg · 20 mm: 1.884,0 kg

Paslanmaz 304 için bu değerleri yaklaşık 1,01 ile, alüminyum için 0,344 ile çarpabilirsiniz.

Adım adım örnek hesaplar

Örnek 1: Tam levha. 1500 × 3000 mm, 3 mm siyah sac.

1,5 × 3 × 3 × 7,85 = 105,98 kg

Örnek 2: Paslanmaz levha. 1250 × 2500 mm, 2 mm paslanmaz 304.

1,25 × 2,5 × 2 × 7,93 = 49,56 kg

Örnek 3: Alüminyum levha. 1000 × 2000 mm, 5 mm alüminyum.

1 × 2 × 5 × 2,70 = 27,00 kg

Örnek 4: Seri parça. 600 × 400 mm, 10 mm siyah sac, 25 adet.

Tek parça: 0,6 × 0,4 × 10 × 7,85 = 18,84 kg. Toplam: 18,84 × 25 = 471 kg

Örnek 5: Delikli parça (flanş). Dış çapı 500 mm, iç delik çapı 300 mm, 20 mm siyah sac halka.

1. Alanı bulun: π / 4 × (0,5² − 0,3²) = 0,1257 m²
2. m² ağırlığıyla çarpın: 0,1257 × (20 × 7,85) = 19,73 kg

Lazerle kesilen parçalarda delik ve boşlukların alanı düşülür. Ancak sac satın alırken genellikle parçanın değil, kesildiği levhanın ağırlığı ödenir; bu fark özellikle fire oranı yüksek parçalarda önemlidir.

Sık yapılan hatalar

• Birimleri karıştırmak: En ve boyu milimetre, kalınlığı milimetre girip 7,85 ile çarpmak sonucu bir milyon kat büyük çıkarır. En ve boy metre, kalınlık milimetre olmalı.
• Paslanmaz ve alüminyumu çelik gibi hesaplamak: Alüminyumu 7,85 ile çarparsanız ağırlığı neredeyse üç kat fazla bulursunuz.
• Kalınlık toleransını unutmak: Haddeden çıkan sacın gerçek kalınlığı nominal değerden biraz farklı olabilir. Kalın plakalarda bu fark tonlarca siparişte belirgin bir ağırlık farkı yaratır.
• Galvaniz kaplamayı hesaba katmamak: İnce galvaniz saclarda çinko kaplama toplam ağırlığın %3 – 5'i kadar olabilir.
• Parça ağırlığı ile levha ağırlığını karıştırmak: Nakliye için parçanın net ağırlığı, malzeme maliyeti için kullanılan levhanın ağırlığı önemlidir.

Sık sorulan sorular

1 m² sac kaç kg gelir?

Kalınlığa bağlıdır. Siyah sacta her 1 mm kalınlık 7,85 kg/m² demektir. 1 mm sac 7,85 kg, 2 mm sac 15,7 kg, 5 mm sac 39,25 kg gelir.

Sac ağırlığı hesaplarken 7,85 neden kullanılır?

7,85 g/cm³, karbon çeliğinin yoğunluğudur. Birimler metre ve milimetre olarak girildiğinde sonuç doğrudan kilogram çıkar.

Paslanmaz sac çelikten ağır mıdır?

Evet, ama çok az. Paslanmaz 304'ün yoğunluğu 7,93 g/cm³'tür, yani aynı ölçüdeki siyah sactan yaklaşık %1 daha ağırdır.

Alüminyum levha ne kadar hafiftir?

Alüminyumun yoğunluğu yaklaşık 2,70 g/cm³'tür. Aynı ölçüdeki çelik sacın yaklaşık üçte biri ağırlığındadır.

Hardox veya S355 sacın ağırlığı farklı mıdır?

Hayır. Mukavemet ve sertlik farklı olsa da yoğunlukları normal çelikle aynıdır (7,85 g/cm³). Aynı ölçüdeki Hardox ve S235 sac aynı ağırlıktadır.

Kesilmiş parçanın ağırlığını nasıl bulurum?

Parçanın alanını hesaplayın, delik ve boşlukları çıkarın, sonra m² ağırlığıyla çarpın. CAD programınızdaki kütle özelliği de bu hesabı otomatik yapar.

Hesabı sizin yerinize yapalım

Fabensan'ın Sac Hesaplama aracıyla malzeme türünü seçip ölçüleri girerek ağırlığı anında görebilirsiniz. Birden fazla ürünü listeye ekleyip adetleri ayarlayabilir, listenizi doğrudan teklif talebine dönüştürebilirsiniz.

S235'ten S690QL'ye, paslanmaz 304 ve 316'dan alüminyuma, galvanizden Hardox'a kadar geniş bir malzeme yelpazesinde sac tedarik ediyor; lazer, plazma ve oksijen kesim ile abkant büküm yapıyoruz. Minimum sipariş yok; tek parçadan seri üretime kadar teklif verebiliyoruz.

1. Sitemizdeki Sac Hesaplama aracını açın, malzeme ve ölçüleri girin.
2. Listenizi oluşturup teklif talebi gönderin ya da üye olup DXF veya STEP çiziminizi yükleyin.
3. Teklifinizi onaylayın; saclarınız kesilmiş ve bükülmüş olarak kapınıza gelsin.